Relacje z innymi, rozumienie emocji, umiejętność komunikowania swoich potrzeb czy radzenie sobie w trudnych sytuacjach to kompetencje, których dziecko uczy się stopniowo.
Niektóre dzieci potrzebują jednak więcej czasu, ćwiczeń i bezpiecznej przestrzeni, aby rozwinąć umiejętności społeczne. Właśnie temu służy Trening Umiejętności Społecznych (TUS).
W naszym Centrum prowadzimy TUS dla dzieci w Łodzi w małych grupach – do 8 osób. Podczas zajęć dzieci uczą się rozpoznawać i regulować emocje, komunikować swoje potrzeby, współpracować z innymi, radzić sobie z konfliktem i stresem oraz budować zdrowe poczucie własnej wartości.
Zajęcia mają charakter praktyczny. Dzieci uczą się poprzez rozmowę, ćwiczenia, zabawę, scenki i sytuacje społeczne dostosowane do ich wieku i możliwości.
TUS Łódź – dla kogo przeznaczone są zajęcia?
Trening Umiejętności Społecznych może być pomocny dla dzieci, które mają trudności w kontaktach z rówieśnikami lub potrzebują dodatkowego wsparcia w rozwoju kompetencji emocjonalno-społecznych.
Warto rozważyć udział w TUS, jeśli dziecko:
- ma trudności z nawiązywaniem relacji
- nie wie, jak rozpocząć rozmowę lub dołączyć do grupy
- często wchodzi w konflikty z rówieśnikami
- ma trudności z rozpoznawaniem emocji swoich i innych osób
- reaguje bardzo intensywnie na sytuacje trudne
- ma trudności z regulacją złości lub frustracji
- nie potrafi powiedzieć „nie”
- ma trudności z wyrażaniem własnego zdania
- łatwo ulega presji rówieśników
- nie radzi sobie z przegraną lub krytyką
- ma trudności ze współpracą
- wycofuje się z kontaktów społecznych
- ma niskie poczucie własnej wartości
- potrzebuje wsparcia w radzeniu sobie ze stresem
TUS nie jest jednak przeznaczony wyłącznie dla dzieci, które mają duże trudności społeczne. Zajęcia mogą również wspierać dzieci, które chcą lepiej rozumieć siebie i innych oraz rozwijać swoje kompetencje społeczne.
Trening umiejętności społecznych w małej grupie
Zajęcia TUS prowadzimy w małych grupach do 8 osób.
Niewielka liczebność grupy pozwala na aktywne uczestnictwo każdego dziecka, obserwowanie jego sposobu funkcjonowania oraz bezpieczne ćwiczenie konkretnych umiejętności.
Grupa jest również ważnym elementem samego treningu. Dzieci mogą w praktyce ćwiczyć komunikację, współpracę, rozwiązywanie konfliktów, czekanie na swoją kolej czy reagowanie na odmienne zdanie drugiej osoby.
Dzięki temu zdobywane umiejętności nie pozostają wyłącznie teorią – dzieci mają możliwość wykorzystania ich w kontakcie z rówieśnikami.
Rozpoznawanie i regulacja emocji
Jednym z najważniejszych elementów TUS jest nauka rozpoznawania i rozumienia emocji.
Dziecko uczy się:
- nazywać podstawowe emocje
- rozpoznawać emocje u innych osób
- zauważać sygnały płynące z własnego ciała
- rozumieć, co może wywoływać określone emocje
- mówić o tym, co czuje
- rozpoznawać sytuacje, które powodują napięcie
- poznawać sposoby radzenia sobie z silnymi emocjami
Rozmawiamy również o tym, że wszystkie emocje są ważne, ale nie każde zachowanie jest odpowiednim sposobem ich wyrażania.
Radzenie sobie ze złością i frustracją
Złość, rozczarowanie czy frustracja są naturalnymi elementami życia każdego człowieka. Dziecko potrzebuje jednak nauczyć się, jak bezpiecznie sobie z nimi radzić.
Podczas TUS ćwiczymy między innymi:
- zatrzymywanie się przed reakcją
- rozpoznawanie narastającego napięcia
- komunikowanie swoich potrzeb
- proszenie o pomoc
- szukanie rozwiązania problemu
- korzystanie ze strategii wyciszających
- reagowanie w sytuacjach konfliktowych
Celem nie jest „pozbycie się” złości. Chodzi o to, aby dziecko stopniowo zdobywało umiejętność radzenia sobie z nią w sposób bezpieczny dla siebie i innych.
Komunikacja i relacje z rówieśnikami
Dobre relacje wymagają wielu umiejętności. Dziecko musi nie tylko mówić, ale również słuchać, zauważać potrzeby innych i odpowiednio reagować.
Podczas zajęć TUS ćwiczymy:
- rozpoczynanie i podtrzymywanie rozmowy
- aktywne słuchanie
- zadawanie pytań
- wyrażanie własnego zdania
- proszenie o pomoc
- reagowanie na odmowę
- respektowanie granic innych osób
- rozwiązywanie nieporozumień
- współpracę w grupie
Dzieci uczą się również, że różne osoby mogą mieć różne potrzeby, opinie i sposoby reagowania.
Asertywność i umiejętność odmawiania
Jedną z ważnych kompetencji społecznych jest umiejętność powiedzenia „nie” w sytuacji, w której dziecko czegoś nie chce lub czuje się niekomfortowo.
Podczas TUS dzieci ćwiczą:
- wyrażanie własnego zdania
- odmawianie w bezpieczny i stanowczy sposób
- respektowanie własnych granic
- szanowanie granic innych osób
- reagowanie na presję rówieśniczą
- proszenie o pomoc w trudnej sytuacji
Uczymy, że asertywność nie oznacza bycia niegrzecznym. Można stanowczo wyrażać swoje zdanie, jednocześnie szanując drugą osobę.
Empatia i rozumienie perspektywy drugiej osoby
Empatia pomaga dziecku lepiej rozumieć zachowania i emocje innych osób.
W ramach TUS pracujemy nad:
- zauważaniem emocji innych osób
- rozumieniem, że inni mogą czuć coś innego niż my
- reagowaniem na potrzeby innych
- pomaganiem
- przepraszaniem
- przyjmowaniem przeprosin
- rozumieniem konsekwencji własnego zachowania
Dzięki ćwiczeniom społecznym dzieci mogą lepiej rozumieć, jak ich słowa i zachowania wpływają na innych.
Współpraca i rozwiązywanie konfliktów
Konflikty są naturalną częścią relacji. Ważne jest, aby dziecko nauczyło się rozwiązywać je bez agresji i wycofania.
Podczas zajęć dzieci ćwiczą:
- słuchanie drugiej osoby
- przedstawianie własnego punktu widzenia
- szukanie kompromisu
- negocjowanie
- proszenie o zmianę zachowania
- reagowanie na krytykę
- przepraszanie
- rozwiązywanie nieporozumień
Wykorzystujemy scenki i przykładowe sytuacje, które pozwalają dzieciom przećwiczyć różne sposoby reagowania.
Radzenie sobie ze stresem i trudnymi sytuacjami
Dzieci mogą doświadczać stresu związanego ze szkołą, relacjami, zmianami, wystąpieniami, oceną innych czy sytuacjami, których nie potrafią przewidzieć.
TUS pomaga dzieciom lepiej rozumieć własne reakcje i poznawać sposoby radzenia sobie w trudnych sytuacjach.
Ćwiczymy między innymi:
- rozpoznawanie sygnałów stresu
- nazywanie tego, co jest trudne
- proszenie o wsparcie
- szukanie możliwych rozwiązań
- korzystanie ze strategii regulacji emocji
- radzenie sobie z niepowodzeniem
- reagowanie na zmianę
Budowanie poczucia własnej wartości
Jednym z ważnych elementów pracy jest wzmacnianie poczucia własnej wartości dziecka.
Podczas zajęć pomagamy dzieciom zauważać:
- swoje mocne strony
- umiejętności
- zainteresowania
- sukcesy
- rzeczy, których nauczyły się dzięki własnemu wysiłkowi
Pokazujemy również, że popełnianie błędów jest naturalną częścią nauki.
Dziecko nie musi być najlepsze, aby czuć się wartościowe. Ważne jest, aby potrafiło zauważać swoje zasoby i stopniowo budować wiarę we własne możliwości.
Jak wyglądają zajęcia TUS?
Każde spotkanie ma określony temat i cel. Zajęcia mogą obejmować:
- rozmowę i wprowadzenie do tematu
- ćwiczenia praktyczne
- scenki i odgrywanie ról
- zadania grupowe
- ćwiczenia komunikacyjne
- zabawy rozwijające współpracę
- analizę sytuacji społecznych
- ćwiczenia związane z emocjami
Dzięki różnorodnym formom pracy dzieci mogą aktywnie uczestniczyć w zajęciach i uczyć się poprzez doświadczenie.
TUS dla dzieci Łódź – dlaczego mała grupa ma znaczenie?
Grupa do 8 osób pozwala zachować równowagę pomiędzy indywidualnym podejściem a możliwością ćwiczenia prawdziwych sytuacji społecznych.
Dziecko ma możliwość:
- rozmawiania z rówieśnikami
- współpracy
- obserwowania innych
- ćwiczenia reagowania na różne zachowania
- doświadczania sukcesów społecznych
- uczenia się na podstawie własnych doświadczeń
To właśnie kontakt z grupą sprawia, że TUS może być wartościowym uzupełnieniem indywidualnego wsparcia psychologicznego lub terapeutycznego.
Dla jakich dzieci może być pomocny TUS?
Trening umiejętności społecznych może być wykorzystywany jako forma wsparcia dzieci o różnych potrzebach.
Może być szczególnie pomocny dla dzieci, które mają:
- trudności w relacjach społecznych
- problemy z regulacją emocji
- trudności komunikacyjne
- niskie poczucie własnej wartości
- trudności z adaptacją do grupy
- problemy z radzeniem sobie ze stresem
- trudności w rozwiązywaniu konfliktów
W przypadku dzieci ze szczególnymi potrzebami rozwojowymi sposób prowadzenia zajęć powinien być odpowiednio dostosowany do ich możliwości.
Współpraca z rodzicami
Rodzice mają ogromny wpływ na możliwość przenoszenia umiejętności ćwiczonych podczas TUS do codziennego życia.
Dlatego warto, aby dziecko miało możliwość wykorzystywania poznanych strategii również w domu, szkole i relacjach z rówieśnikami.
W razie potrzeby rodzice otrzymują wskazówki, jak wspierać dziecko w rozwijaniu konkretnych kompetencji społecznych na co dzień.
TUS Łódź – inwestycja w kompetencje na całe życie
Umiejętność komunikowania się, współpracy, rozwiązywania konfliktów, wyrażania własnego zdania i radzenia sobie z emocjami przydaje się nie tylko w dzieciństwie.
Kompetencje społeczne są ważne w relacjach rodzinnych, szkole, pracy i dorosłym życiu.
Dlatego TUS traktujemy nie jako naukę „dobrego zachowania”, ale jako praktyczne wsparcie rozwoju dziecka i jego samodzielności społecznej.


mgr Klaudia MichalskaPsycholog, certyfikowany trener TUS
mgr Anna Strzałka-KokoszkoPsycholog, certyfikowany trener TUS



